KAYISI YETİŞTİRİCİLİĞİ

18. ORGANİK KAYISI YETİŞTİRİCİLİĞİ

18. 1. Yeni Bahçe Tesisi

18. 2. Toprak İşleme

18. 3. Sulama

18. 4. Bitki Besleme

Humik asit ekstraktı % 1'lik kostik potas (KOH) eriyiğinde Leonardit madeninden eksrakte edilmelidir.
Min. 1 50 mg/lt humik asit içermeli, Ph=6-8 olmalıdır.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Vermiculit Mika madeninin doğal aşınmasıyla oluşan Magnezyum aluminosilikat madenidir.
Toprağın nemini tutma ve işlenebilirliğini artırma özelliğine sahiptir.
Perlit Volkanik kökenli bir madendir.
Nem tutma ve süzme özelliğine sahiptir.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Zeolit Volkanik kökenli doğal kalsiyum potasyum alüminosilikat madenidir.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Alçı taşı (Gypsum) Buharlaşmayla çökelmiş doğal kalsiyum Sülfat madenidir.
Tipik analizinde% 80 CaSO4, % 14-18 S içermelidir.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Yumuşak kaya fosfatı Doğal kalsiyum fosfat madenidir.
90 mg/kg P205 den daha fazla Kadmiyum içermemelidir.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Langbeinite Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Doğal kalsiyum karbonat Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Dolomit Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Borate Doğal boron madenidir.
% 11 B içermelidir.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kurulusu tarafından denetlenmelidir.
Ferrous carbonate Doğal demir karbonat madenidir.
%14 Fe içermelidir.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kurulusu tarafından denetlenmelidir.
Curuf Yüksek fırın curufudur.
% 25 Ca, % 5 Mg, %8 P205 içermelidir.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Martı gübresi Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Bitkisel madde kompostu Kontrol ve/veya sertifikasyon kurulusu tarafından denetlenmelidir.
Aşağida belirtilen hayvansal orijinli ürün veya yan ürünler
kan unu (min.% 9 N içermelidir)
tırnak unu
boynuz unu
kemik unu veya jelatinize kemik unu
hayvan kömürü
balık unu (min % 4 N, %7 P, %l K içermelidir)
et unu
tüy ve saç unu
yün, kürk, saç, süt ürünleri
Kontrol ve/veya sertifikasyon kurulusu tarafından denetlenmelidir.
Gübre için bitkisel orijinli ürünler veya yan ürünleri Ayçiçeği unu, kakao kabuklan, malt saplarıdır.
Deniz yosunu (alg) ve ürünleri Aşağıdaki şekilde sağlanmış olmalıdır;
Dehidratasyon, dondurma ve ufalamayı içeren fiziksel islemler ile elde edilmiş olmalıdır.
Su veya sulu asit ve/veya tuzlu solusyon ile fermentasyon ile ekstrakte edilmiş olmalıdır.
öğütülmüş olmalıdır.
Tipik analizinde NPK 1-0-2 ve 0-0-3 olmalıdır.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Talaş ve odun artıkları Ağaç kesildikten sonra kimyasal işlem görmemiş olmalıdır.
Kompost ağaç kabuğu Ağaç kesildikten sonra kimyasal işlem görmemiş olmalıdır.
Odun külü Ağaç kesildikten sonra kimyasal işlem görmemiş olmalıdır.
Min. %5 K2O içermelidir.
Tipik analizinde NPK 0-2-6 olmalıdır.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Yumuşak kaya fosfatı Kadmiyum miktarı 90 mg/kg P2O5 e eşit ya da daha az olmalıdır.
Alüminyum kalsiyum fosfat Kadmiyum miktarı 90 mg/kg P2O5 e eşit ya da daha az olmalıdır.
Bazik topraklarda (pH>7,5) sınırlı kullanılmalıdır.
Kalsiyum klorit solüsyonu Kalsiyum farkının belirlenmesinden sonra kullanılmalıdır.
Meyve ağaçlarına kireç uygulamasında kullanılır.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Kalsiyum sülfat Doğal orijinli olmalıdır.
Şeker üretiminden gelen endüstriyel kireç (kullanımı sınırlı) Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Sadece 31 Mart 2002 ye kadar geçerlidir.
İz elementler Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Sodyum klorit Ham işlenmemiş tuzdur.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenmelidir.
Kaya unu (Granit tozu) Asitik magnetik bir kayaçtır.
Min. % 4 K2O ve iz elementler içermelidir.

Çizelge 1: Organik tarımda kullanılmasına izin verilen bitki besin elementleri

18. 5. Zirai Mücadele

Zirai mücadele konusunda ortaya çıkabilecek sorunların çözümü, daha organik tarım uygulanacak kayısı bahçesinin tesisi aşamasında başlar. Öncelikle uygun toprak ve yer seçimi yapılmalı, tür ve çeşit seçiminde yöre şartlarına uygunluk ve hastalıklara dayanıklı olma esasına riayet edilmelidir. Uygun budama ve şekil verme işlemi uygulanmalı, gübreleme, sulama, toprak işleme en uygun şekilde yapılmalı ve böylece bitkiye sağlıklı bir ortam hazırlanmalıdır.

Bütün önleme tedbirlerine rağmen sorun görüldüğünde, öncelikle kültürel, biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemleri uygulanmalıdır. Belirtilen bu uygulamaların hastalık, zararlı ve yabancı otlara karşı mücadelede yetersiz kalması halinde sadece TS 12611 Ek-2'de yer alan maddeler, belirtilen şartlar yerine getirilerek kullanılabilir. Bazı özel durumlarda, bazı mücadele yöntemleri, Kontrol ve/veya Sertifikasyon Kuruluşunun onayı ile uygulanabilir. Kullanılmasına izin verilmiş, bitki koruma maddelerinin uygulanmasında dikkat edilmesi gerekli hususlar, TS 1261’de verilmiştir.

18. 6. Zararlılarla Mücadele

Organik kayısı yetiştirilen bahçelerde ortaya çıkabilecek önemli bazı zararlılarla mücadelede yapılacak işlemler Çizelge 2'de verilmiştir.

Zararlılarla mücadelede, biyolojik mücadeleye büyük önem ve öncelik verilmelidir. Bunun için öncelikle zararlıların doğal düşmanları olan predatörler, parazitoitler ve entomopatojen mikroorganizmalar (böcek patojenlerinin) korunması ve çoğalmalarını sağlayacak tedbirler alınmalıdır. Doğal düşmanların korunması için, zararlılarla mücadelenin, bunlara zararsız veya az zararlı olacak şekilde yapılması, yapılacaksa ilaçlamaların bunların zarar görmeyecek dönemlerde ve dozlarda uygulanmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca bunların yaşamlarını ve çoğalmalarını devam ettirebilecekleri uygun yaşam yerleri (habitatlar) ve barınma yerleri oluşturulmalıdır.

Zararlı Kullanılacak Mücadele Yöntemleri ve Maddeler
Doğu meyve güvesi (Cydia molesta)
  • Trichoqramma evanescens, Apanleles anarsiae, Ascoqaster rufipes, Macrocentrus linens, Brachimeria intermedia, Pimpla instigator, Pristomerus vulnerator gibi parazitoitleri ve Hsemetooadie pluviallis qibi predatödrü mevcuttur.
  • Doğal düşmanların, özellikle en önemli doğal düşmanı, olan T.evanescens'in korunması ve etkinliğinin arttırılması için gerekli önlemler alınmalıdır.
  • Bahçede yapılacak haftalık kontrollerde birinci dölden zarar gören sürgünler, haftada bir kesilip imha edilmelidir. Böylece meyve zararı yapan ikinci döl popülasyonu önemli ölçüde azaltılmış olur.
  • Kayısı bahçeleri, doğu meyve güvesinin konukçularından uzakta kurulmalıdır. Bu durumda, son iki dölün beslenme şansı ortadan kalkar ve kışlayan döl populasyonu düşer.
  • Meyve depoları, zararlının en uygun kışlama yeri olduğundan bu gibi yerler, bahçenin uzağında inşa edilmelidir.
  • Ağaçların altına dökülen kurtlu meyveler hemen toplanarak bahçeden uzaklaştırılmalıdır.
Şeftali güvesi (Anarsia lineatella)
  • Trichoqramma evanescens, Apanteles anarsiae, Ascoqaster rufipes, Macrocentrus linen's, Brachimeria intermedia, Pimpla instigator, Pristomerus + vulnerator gibi parazitoitleri ve Haemetopadie pluviallis gibi predatörleri mevcuttur.
  • Doğal düşmanlar zararlıyı tek başına kontrol altına alamamaktadır. Ancak korunması ve etkinliğinin artırılması için gerekli önlemler alınmalıdır.
  • Mayıs ayından Ağustos sonuna kadar haftada bir kez olmak üzere yapılacak bahçe kontrollerinde zararlıyla bulaşık olduğu belirlenen sürgünler, 8 – 10 cm uzunlukta kesilip, içindeki larva ile birlikte yok edilmelidir. Ayni devrede, kayısı ağaçlarında yeni çıkan yan sürgünlerin de kesilmesi yararlı olur.
  • Ağaçların altına dökülen kurtlu meyveler, toplanarak bahçeden uzaklaştırılmalıdır.
Tomurcuk tırtılları, Küçük tomurcuk güvesi (Recurvaria nanella), Yaprak Yeşil Tırtılları (Hedya nubiferana), Kırmızı tomurcuk tırtılı (Spilonota ocellana) Bu zararlıların yumurta parazitoiti olan Trichoqramma embryophagum’un bulunduğu bahçelerde korunması ve etkinliğinin artırılmasına çalışarak biyolojik mücadele yapılmalıdır.
Akdeniz Meyve Sineği (Ceratitis capitata)
  • Bahçeler, zararlının konukçusu olan şeftali, Trabzon hurması gibi ağaçlarla, karışık olarak kurulmamalı.
  • Yere dökülen zararlıyla bulaşık meyveler toplanarak derin çukura gömülmelidir.
  • Gama ışınları ile kısırlaştırılmış böceklerin doğaya salınması suretiyle mücadelenin etkin olduğu bilinmektedir.
Meyve hortumlu böceği (Rhynchites spp.) Kayısı bahçelerinde çiçeklenme döneminden önce veya sonra ağaçların altına çarşaf vb. bir örtü serilerek dallar silkelenir ve düşen erginler toplanarak imha edilir.
Yazıcı böcekler: Meyve yazıcı böceği (Solytus ruqulosus)Badem yazıcı böceği (S. amygdali)
  • Zararlı zayıf ağacı seçtiğinden bahçedeki kayısı ağaçları toprak işlemesi, budama, gübreleme ve sulama gibi bakım işleri düzenli ve iyi şekilde yapılmak suretiyle kuvvetli tutulmalıdır.
  • Budama artıkları bahçede bırakılmayıp toplanarak en az 2 km uzaklaştırılmalıdır. Özellikle fidanlıklarda hiçbir şekilde yerde kuru dal bırakılmamalıdır.
  • Bahçedeki ağaçlarda zararlıyla bulaşma tespit edilen dallar kesilmeli ve toplanarak uzaklaştırılmalıdır.
  • Mart, haziran ve eylül aylarında bahçelerdeki ağaçlara kurumuş dal parçaları tuzak olarak asılmalı ve arada bir kontrol edilmelidir. Bu tuzak dal parçalarında delikler görülmeye başlandığında tümü toplanıp yakılmalıdır.

Çizelge 2: Kayısı bahçelerinde sorun olan zararlılar ile bunlara karşı kullanılacak mücadele yöntemleri ve maddeleri

18. 7. Hastalıklarla Mücadele

Hastalık Mücadelede Kullanılacak Yöntem ve Maddeler
Monilya (mumya) Hastalığı
  • Kayısı bahçeleri kurulurken hastalığa dayanıklı olduğu bilinen çeşitler tercih edilmelidir.
  • Hastalıkla bulaşık bahçelerde, ağaçlar üzerideki bütün kuru dallar budanıp temizlenmeli ve artıklar yakılmalıdır.
  • Mumyalaşarak ağaçlar üzerinde kalmış veya yere düşmüş meyveler toplanarak bahçeden uzaklaştırılmalı veya imha edilmelidir.
  • Sonbaharda %2‘lik Bordo bulamacı, İlkbaharda %1’lik bakırlı preparat uygulanmalıdır.
Yaprak delen (Çil) hastalığı (Wilsonomyces carpophilus)
  • Kayısı bahçelerinde görülen hastalıklı tomurcuk ve kanser yarası bulunan dallar ve sürgünler budanarak bahçeden uzaklaştırılmalıdır.
  • Bahçelerde sulama, gübreleme, toprak işleme ve budama uygun bir şekilde yapılarak, ağaçların kuvvetli olarak gelişmesi ve iyi havalanması sağlanmalıdır.
  • Gerekli durumlarda aşağıdaki maddelerden biri kullanılarak mücadele yapılmalıdır.
  • Uygulamada, ağaçların her tarafının iyice ıslanmasına dikkat edilmelidir.
  • 100 L suya 2 kg bakır sülfat %98 + 1 kg sönmemiş kireç
  • 100 L suya 800 g bakır oksiklorür %50 (WP)
  • 100 L suya 800 bakır oksit %50 (WP)
  • Uygulama zamanı aşağıdaki gibidir:

  • 1. uygulama sonbaharda yaprak dökümünden hemen sonra,
    2. uygulama, ilkbaharda çiçek tomurcukları açılmadan önce yapılmalıdır.
    Not: Burada verilen dozlar sonbahar dönemi için belirlenmiş değerlerdir. İlkbahardaki uygulamalarda yarı yarıya azaltılarak kullanılmalıdır.
Sürgün ve dal yanıklığı hastalığı (Pseudomonas syringae pv.syringae)
  • Yeni kurulacak bahçelerde, üçgen usulü dikim yapılmalıdır.
  • Gübreleme ve sulama işlemleri zamanında yapılarak, sürgünlerin kısa olgunlaşmış ve odunlaşmış olarak girmeleri sağlanmalıdır.
  • Bahçeler, hakim rüzgarlara karşı, rüzgar kıran ağaçlar dikilmek suretiyle korunmalıdır.
  • Bahçelerde görülen hastalıkla bulaşık dal ve sürgünler budanarak yakılmalıdır.
  • Gerekli durumlarda aşağıdaki dozlarda bordo bulamacı kullanılarak mücadele yapılmalıdır. Uygulamada, ağaçların her tarafının iyice ıslanmasına dikkat edilmelidir.
  • 1. ilaçlamada 100 L suya 3 kg bakır sülfat %98 + 1,5 kg sönmemiş kireç
  • 2. ilaçlamada 100 L suya 1 kg bakır sülfat %98 + 0,5 kg sönmemiş kireç

  • Uygulama zamanı; hasat sonundan ağaçların çiçeklenmesine kadarki dönemdir.
Armillaria kök çürüklüğü Hastalığı (Armillaria mellea)
  • Ağaçlar derin dikilmemeli, aşırı sulanmamalıdır,
  • Çevre bahçelerde hastalığın bulunduğu durumlarda, sel sularının getireceği hastalıklı parçaların girişini önlemek için bahçenin çevresine 60 - 70 cm derinlikte hendekler açılmalıdır,
  • Hastalığın görüldüğü bahçedeki sağlam ağaçları korumak için, sonbaharda veya ilkbahar başında, ağaçların iz düşümleri %5'lik karaboya veya %2'lik göztaşı ile metrekareye 10 litre ilaçlı su gelecek şekilde sulanmalıdır.
Sharka virus hastalığı (Plum pox)
  • Anaç olarak hastalığa dayanıklı çeşitler kullanılmalıdır.
  • Hasta ve hastalık şüphesi olan ağaçlardan hiçbir üretim materyali alınmamalıdır.
  • Özellikle fidanlıklar her yıl kontrol edilerek hastalık belirtisi gösteren fidanlar derhal sökülmeli ve imha edilmelidir.
Kloroz
  • Hastalık etmenleri haricinde yapraklarda görülen sararma, kızarma vb. renk anormallikleri, genellikle bitki besin maddelerinin yetersizliği veya fazlalığından kaynaklanmaktadır.
  • Böyle durumlarda toprak ve yaprak analizleri yaptırılarak, analiz sonucuna göre önlem alınmalıdır.

Çizelge 3: Kayısı bahçelerinde sorun olan hastalıklar ile bunlara karşı kullanılacak mücadele yöntemleri ve maddeleri

18. 8. Yabancı Otlarla Mücadele

18. 9. Hasat

18. 10. Kurutmalık Kayısı Hasadı

18. 11. Kayısıların Kurutulma İşlemi

18. 12. Açıkta Kurutma

18. 13. Güneş Enerjili Kollektörde Kurutma

18. 14. Depolama

18. 15. Ambalajlama

18. 16. Etiketleme (İşaretleme)

<< Geri | İçindekiler | Yazdır | İleri >>